Lang leve de Liefde op Curaçao
Ger Ceelen - ‘Interactief theater en trainingen’, uitvoerder
van de trainingen op Curaçao
Marieke van Welie - Desk officer Dokters van de Wereld
Jos Poelman - Programmaleider Jongeren, Soa Aids Nederland
- Regelmatig komt de dubbele, ook wel paradoxale seksuele moraal ter sprake
- Het geven van een condoominstructie in de klas denkt iedereen nu te kunnen
- De wens is groot het materiaal ook in het Papiaments te kunnen aanbieden
|
 Lang leve de Liefde is een lespakket, dat gericht is op het bevorderen van de seksuele interactiecompetentie* van jongeren. In Nederland is dit het meest gebruikte lespakket op dit gebied. Het is bedoeld voor klas 2 en 3 van het VMBO. In zes lessen worden jongeren getraind in het kunnen praten en onderhandelen over relaties/verkering en veilig vrijen. De bedoeling is het lespakket ook in Curaçao te gaan gebruiken. Hiervoor zijn trainingen gegeven aan docenten in het voortgezet onderwijs en medewerkers van de plaatselijke GGD. In dit artikel worden de opzet en het verloop van de trainingen geschetst tegen de achtergrond van de situatie ter plaatse.
condoomboom in willemstad Langs de ringweg rond Willemstad in Curaçao staat een gebouwtje van het Rode Kruis. Daar wordt de docententraining Lang leve de Liefde gegeven aan docenten in het voortgezet onderwijs. Het is 7.45 uur en (nu al!) warm in het leslokaal. Audrey, een 63-jarige docente bereidt zich voor op de condoominstructie die ze gaat geven. Ze wil graag goed voorbereid zijn. Met overgave en opperste concentratie installeert zij haar ‘condoomboom’. Want zo wordt Audrey’s creatie genoemd door een medecursist. Het ziet er uit als een grillige boom, waar allerlei verschillend gekleurde condooms over de takken hangen. ‘Die condoomboom kun je toch helemaal niet gebruiken als instructiemodel?’, merkt een medecursist op. ‘Want’, zo voegt hij er aan toe, ‘daarvoor zijn de takken toch veel te krom? En te dun!’.
In Audrey’s presentatie staat les 5 uit de docentenhandleiding van Lang leve de Liefde centraal: “wat je moet weten over het condoom en de pil”. De condoominstructie gaat gepaard met gegiechel, maar ook “ruige” grappen. Het is een van de meest hilarische onderdelen van deze dag. Alle cursisten voeren een (onderdeel) van een van de zes lessen Lang leve de Liefde uit als onderdeel van de training. Deze vierdaagse training werd in het najaar van 2009 uitgevoerd voor 13 docenten en 12 professionals van de lokale GGD. Zij gaan tijdens de proef lessen Lang leve de liefde geven. Daarnaast volgden 6 lokale GGD-professionals een train-de-trainer Lang leve de Liefde. Zij gaan de docenten tijdens de implementatie begeleiden.
seksualiteit van jongeren op curaçao Uit onderzoek blijkt dat jongeren op Curaçao onvoldoende kennis hebben over seksualiteitsvraagstukken. Zij geven aan dat zij behoefte hebben aan informatie over hiv/aids en andere soa’s, zwangerschap, het krijgen van kinderen, tienermoeders/vaders, anticonceptie en abortus. En volgens kinderarts Abbad op Curaçao kunnen armoede, jeugdwerkloosheid, onvoldoende scholing en de afwezigheid van ondersteunende ouders leiden tot promiscuïteit, onveilig vrijen, tienerzwangerschap en seksueel overdraagbare aandoeningen.
waarom een training lang leve de liefde op curaçao? In maart 2010 is begonnen met de implementatie van Lang leve de Liefde op vijf proefscholen op Curaçao. Dokters van de Wereld (DVDW) en de GGDCuraçao (GGD), de twee organisaties ter plaatse die het project initieerden, willen met dit project een bijdrage leveren aan het bevorderen van de seksuele gezondheid van de ± 20.000 schoolgaande jongeren op Curaçao. Tot op heden wordt op Curaçao geen structurele voorlichting op scholen gegeven. Op rooms-katholieke scholen wordt er bijvoorbeeld nog geen seksuele voorlichting gegeven (twee van de vijf proefscholen zijn rooms-katholiek).
De voorlichting die er wordt gegeven is voor jongeren vaak te theoretisch en sluit niet aan bij de belevingswereld. Dit zorgt ervoor dat veel jongeren voor kennis over seksualiteit aangewezen zijn op de ‘universiteit van de boom’, de kennis van de straat. Als er voorlichting wordt gegeven, wordt gebruik gemaakt van programma’s waarvan de effectiviteit niet door onderzoek is aangetoond.
Het beleid van genoemde organisaties is er op gericht om jongeren in het voortgezet onderwijs een structureel voorlichtingsaanbod te doen met een planmatig ontwikkeld lespakket. Omdat Lang leve de Liefde van Soa Aids Nederland een bewezen effectief pakket is, is aan deze organisatie gevraagd een training voor docenten en GGD-professionals te verzorgen.
de trainingen Naast het overdragen van kennis over de seksuele gezondheid van (Antilliaanse) jongeren komen tijdens de trainingen de inhoud, samenstelling en de aangetoonde positieve effecten van Lang leve de Liefde ruimschoots aan de orde. Ook wordt stilgestaan bij het ontwikkelen van een schoolbeleid op het gebied van seksuele gezondheid. Alle docenten hebben presentaties gegeven van één of meer lessen uit de docentenhandleiding. Tijdens de presentaties staat het belang van het ontwikkelen van vaardigheden centraal, vaardigheden op het gebied van het aangeven van wensen en grenzen, condoom- en anticonceptiegebruik. De GGD-professionals gaven een presentatie van een training die ze in de toekomst zelf aan docenten kunnen geven.
paradoxale seksuele moraal Regelmatig komt de (dubbele) seksuele moraal, ook wel een paradoxale moraal ter sprake. De paradox bestaat enerzijds uit de onzichtbaarheid en onbespreekbaarheid van seksualiteit, waarbij de fatsoensnorm hooggehouden moet worden en anderzijds de overdreven zichtbaarheid en explicietheid van seksualiteit. Het gaat dan onder andere om de uitdagende wijze waarop jonge vrouwen zich kleden, de manier van dansen, het ‘spel van verleiding’ tussen jongeren in de openbare ruimte. Ook in de muziek van de bij jongeren populaire Antilliaans – Nederlandse rapgroep Los Immorales zijn zeer expliciete teksten over seks. Er vinden tijdens de training pittige discussies plaats over deze moraal. Wie bepaalt wat mag? De ouders? De school? Jongeren zelf? Het onderwijs wordt door de betrokkenen een grote rol toegekend in het bespreekbaar maken van deze moraal.
evaluatie training Nagenoeg iedereen is van mening dat de training een goede tot zeer goede ondersteuning is voor het geven van de lessen Lang leve de Liefde. Door de training is volgens eigen inschatting de kennis over de relationele en seksuele ontwikkeling en beleving van jongeren toegenomen. Bijna alle cursisten zeggen nu beter te weten welke aspecten in de voorlichting van belang zijn om de seksuele gezondheid van jongeren te verbeteren en effectiever te kunnen praten met leerlingen. Bijna iedereen acht zichzelf na de training in staat een veilige sfeer te creëren om in de klas open over seksualiteit te praten, bijvoorbeeld over veilige en onveilige vrijtechnieken. Het geven van een condoominstructie in de klas denkt iedereen te kunnen geven. Ook de opgeleide train-de-trainers zijn zeer positief over de training en geven aan dat deze een zeer goede ondersteuning biedt bij het begeleiden van docenten, die met het lespakket Lang leve de Liefde aan de slag gaan. Enkele deelnemers hadden graag meer aandacht willen hebben voor de onderwerpen internetseks en intervisie & coaching.
waardering voor het pakket lang leve de liefde De waardering voor het pakket is groot. Alle cursisten zijn van mening dat Lange leve de Liefde een uitstekende methode is om de seksuele interactiecompetentie* van jongeren te bevorderen. Met name de mogelijkheden die het pakket biedt om binnen de setting van de klas expliciet met jongeren te praten over wensen en grenzen wordt als belangrijk voordeel genoemd. Zowel het leerlingenmagazine als de dvd worden als zeer goed bruikbaar beoordeeld. Natuurlijk zien de docenten dat het materiaal in Nederland is ontwikkeld. De wens is groot het materiaal in een in het Papiaments vertaalde versie te kunnen aanbieden, een dvd te kunnen gebruiken die op Curaçao is opgenomen en een leerlingenmagazine met foto’s van de mooie stranden van ‘ons mooie Curaçao’. Desalniettemin zegt nagenoeg iedereen dat de inhoud, opbouw en structuur van de verschillende onderdelen van het pakket hen als docent goed zal ondersteunen tijdens de lessen.
*Met het concept ‘seksuele interactiecompetentie’ wordt gedoeld op het geheel van adequate kennis, attitudes, communicatieve en sociale vaardigheden en cognitieve en gedragsmatige strategieën, die mensen helpen om hun seksuele contacten op een positieve manier vorm te geven en te beleven. Adequate preventie van seksuele risico’s (soa’s, inclusief hiv-infecties, ongewenste zwangerschappen en het overschrijden van seksuele grenzen) zijn een cruciaal onderdeel van seksuele interactiecompetentie.
Referenties:
- De Graaf H, Meijer S, Poelman J, Vanweesenbeeck L. Seks onder je 25ste, seksuele gezondheid van jongeren in Nederland anno 2005. Rutgers Nisso Groep en Soa Aids Nederland, 2005.
- Poel F te. Planmatige ontwikkeling en evaluatie van een programma seksuele gezondheid via internet voor jongeren van Antilliaanse afkomst. Samenvatting van het door Soa Aids Nederland ontwikkelde (werk)document, 2009.
- Hammer J. Sexual health – How much do we know? An assessment of the level of knowledge and information seeking behaviors related to sexual health among Spanish speaking adolescents in Curaçao, Netherlands Antilles. Universiteit van Kopenhagen, Denemarken, 2009.
- Botman M, Sanches P. In Van der Wiele, Masterscriptie ‘Seksualiteit, seksuele gezondheid en de verspreiding van hiv/aids onder vrouwen op Curaçao. CEDLA, Amsterdam, 2010.
- Los Immorales met het nummer ‘Ik wil je neuken’: “Ik wil je, sgat, ik verlang naar jou. Naar je tieten en je kont, sgatje kom eens horen, ik wil je doorboren, Dushi wees niet bang om je lichaam te tonen. Ik wil je neuken, Dushi je bent een soldaat dus je hoeft niet te camoufleren, je wilt het tussen je billen dus ga maar uit je kleren. Eerst je kutje dan je anus ben ik van plan te bezeren.” En het nummer ‘Bijt op mijn komkommer’: “Dushi, nee niet in stukjes, heel in je keel. Mami lukt het? Komkommer met twee cherry tomaat en wat dressing op de salade.”Onder andere op de cd ‘Immolandia’ (2004).
top
|
| zoeken |
|
|
| SEKSOA |
|
|
| inhoudsopgave |
|
|
|
