P. Peerbooms, microbioloog

Artikel Diagnostiek Trichomonas vaginalis met ‘Real Time PCR’

In dit nummer zetten Schirm, Bos en van Voorst Vader uiteen dat Trichomonas-diagnostiek met (real-time) PCR gevoeliger, sneller en niet duurder is dan conventionele diagnostiek met een combinatie van microscopie en kweek. Wat zijn de implicaties van dit stuk voor de mi-crobiologische laboratoria en voor de aanvragers van soa-diagnostiek.

Afhankelijk van de declaratiemethode bedraagt de prijs van de PCR € 23,50 voor een 2de of 3de PCR op hetzelfde monster of € 35,20 voor een geautomatiseerde (eerste) PCR. De kosten voor een kweek bedragen € 29,30, terwijl een eenvoudig microscopisch onderzoek slechts € 2,90 kost. Ook is er nog de mogelijkheid om door middel van een immunoassay Trichomo-nas-antigeen aan te tonen, met een gevoeligheid die vergelijkbaar zou zijn met die van de kweek; de kosten van dit onderzoek bedragen € 17,60.
De financiële gevolgen zijn dus sterk afhankelijk van de gangbare vorm van diagnostiek waarmee de PCR wordt vergeleken. Door de diagnostiek te verrichten op het materiaal dat al is afgenomen voor diagnostiek van gonorroe of chlamydia wordt het veel gemakkelijker om deze diagnostiek aan te vragen en zullen de aantallen testen toenemen en daarmee ook de fi-nanciële consequenties.

Mannen
Op basis van de lage prevalentiecijfers van Schirm lijkt het routinematig aanvragen van Tri-chomonas vaginalis-diagnostiek bij mannen niet zinvol. Uitsluitend bij mannen met een niet door Neisseriae gonorrhoeae of Chlamydia trachomatis veroorzaakte urethritis, die niet rea-geert op therapie is T. vaginalis-diagnostiek te overwegen; in deze gevallen lijkt PCR dan de voorkeur te genieten.

Vrouwen
Bij vrouwen werd een hogere prevalentie gevonden, variërend van 1,0 % bij routine soa-onderzoek tot 1,9 % in een groep met een vermoeden van Trichomonas-infectie. Helaas valt uit de publicatie niet op te maken hoeveel monsters microscopisch positief werden bevonden en wat de transportduur was. Ook zijn de kenmerken van de populatie zeer summier beschre-ven.

De vraag is welke diagnostische methode bij vrouwen gebruikt dient te worden.
Microscopisch onderzoek is goedkoop en snel, maar heeft naar schatting een gevoeligheid van hoogstens 50%. Een voordeel van microscopie is wel dat de uitslag beschikbaar is tijdens of direct na het consult, waardoor directe behandeling mogelijk is.
Immuno-assays worden nog weinig gebruikt, maar bieden het voordeel van een eenvoudige afname en transport en ze zijn bij voldoende aanbod weinig arbeidsintensief en relatief goed-koop. De gevoeligheid zou vergelijkbaar zijn met die van de kweek en dus duidelijk lager dan die van de PCR.
Overigens geldt ook hiervoor dat dit onderzoek maar in weinig laboratoria beschikbaar is

Indien een meer gevoelige diagnostiek gewenst is, zou de keuze voor een PCR boven de kweek voor de hand liggen, gezien de vergelijkbare prijs en het gegeven dat de gevoeligheid van de PCR vrijwel niet afhankelijk is van de transportduur, in tegenstelling tot de kweek. . Een probleem hierbij is dat deze test (nog) niet commercieel verkrijgbaar is en veel microbio-logische laboratoria niet in staat zijn om deze diagnostiek zelf te verrichten, waardoor het ma-teriaal doorgestuurd zou moeten worden. Daarmee wordt de test weer duurder en vervalt ook het voordeel van snellere diagnostiek.
In de afweging moet verder worden betrokken dat T. vaginalis -infecties zelden complicaties veroorzaken en dat tot 50% van de geïnfecteerde vrouwen asymptomatisch is. Verder dient de geschiktheid van verschillende afnamematerialen (cervix, vagina, urine) nader te worden on-derzocht. Tenslotte moet ook de prevalentie van Trichomonas-infecties in de populatie wor-den betrokken bij de afweging of onderzoek op T. vaginalis vereist is..
Denkbaar zou zijn om in de huisartspraktijk met een lage prevalentie van T. vaginalis de dia-gnostiek vooralsnog te beperken tot microscopisch onderzoek, tenzij het een patiënte betreft met een verhoogd risico van soa of met persisterende klachten, waarvoor geen andere oor-zaak wordt gevonden.

Artikel Diagnostiek Trichomonas vaginalis met ‘Real Time PCR’