Jaargang 1, nummer 3 - december 2004 Terug naar home
Print versie
Promotieonderzoek: Soa- en hiv-preventie bij mannen die seks hebben met mannen
De beschermende werking van vrees


Recensie door:
Antony Oomen

Internationaal onderzoek toont samenhang tussen de toename van risicovolle sekscontacten bij mannen die seks hebben met mannen (MSM, een begrip dat niet samenvalt met het westerse 'homo- en biseksuele mannen'), het succes van de antiretrovirale hiv-therapie en de beschikbaarheid van postexpositie-profylaxe (PEP). Zo is in de Amsterdamse Cohort Studies recent een verband gezien tussen een verschuiving naar onbeschermd receptief anaal contact en een minder ernstig ervaren hiv/aidsdreiging ten gevolge van behandelmogelijkheden: het zogeheten 'behandeloptimisme'. In het Rotterdamse promotieonderzoek van Eric van der Snoek, waar trouwens niet is gekeken naar zelfgerapporteerde onbeschermde seks maar naar soa- en hiv-diagnoses, is dit verband opnieuw bevestigd. Het verleidt Van der Snoek tot de vijfde - raadselachtige - stelling bij zijn proefschrift STDs and HIV infection in men who have sex with men (Rotterdam, 2004): 'Een hiv-infectie bedreigend vinden, beschermt tegen het oplopen van een soa. Andersom blijkt dit niet het geval.'

Vanaf 1999 onderzocht Van der Snoek in een Rotterdams homocohort (ROHOCO) de cumulatieve incidentie van soa en hiv onder MSM, in relatie tot daarmee samenhangende gedragskenmerken. Daarbij keek hij naar opvattingen over antiretrovirale hiv-behandeling en PEP, kennis over overdracht van soa en hiv, de ingeschatte ernst van soa en hiv en de ingeschatte bevattelijkheid ervoor. Er werden 286 mannen in het cohort opgenomen, waarvan het overgrote deel uit Rotterdam en omstreken (77%) en zelfbenoemd homoseksueel (88%). 276 deelnemers waren bij aanvang seronegatief. Opmerkelijk maar weinig verrassend is het feit dat bij het eerste bezoek aan de soa-poli 40% van de deelnemers niet eerder op hiv was getest; 43% meende nooit een soa te hebben gehad en 26% had antistoffen tegen hepatitis-B.

In een vergelijking tussen groepen MSM die de soa-poli bezochten en de deelnemers aan het cohort blijkt dat de laatste groep gemiddeld ouder was, meer uit autochtone Nederlanders bestond en in de laatste zes maanden meer sekspartners had gehad. Daarentegen werden juist in de eerste groep meer nieuwe hiv-infecties gezien, wat voor een groot deel samenhing met een allochtone achtergrond. In het cohort bleek de kennis over hiv hoog en ook aanmerkelijk hoger dan de kennis over soa. Niettemin was er in veertien gevallen sprake van seroconversie en werden bij 40% van de deelnemers gedurende de onderzoeksperiode één of meer soa vastgesteld. Opmerkelijk: een hoger ervaren ernst van een hiv-infectie gaf een bijna significante bescherming tegen soa terwijl veel kennis over soa en hiv niet bleek samen te hangen met een geringere kans op een soa of hiv-infectie. In het licht van deze vaststelling doet de aanbeveling van de auteur om MSM gedegen te (blijven) informeren over antiretrovirale hiv-therapie en PEP toch eigenaardig aan. Niet kennis maar vrees lijkt een goede preventieve raadgever.


top


zoeken
  Zoeken
SOAIDS Magazine
Nummer 1 april 2008
Nummer 5 december 2007
Nummer 4 oktober 2007
Nummer 3 augustus 2007
Nummer 2 mei 2007
Nummer 1 maart 2007
Nummer 5 december 2006
Nummer 4 november 2006
Nummer 3 september 2006
Nummer 2 juni 2006
Nummer 1 april 2006
Nummer 5 december 2005
Nummer 4 november 2005
Nummer 3 september 2005
Nummer 2 juni 2005
Nummer 1 maart 2005
Nummer 3 december 2004
inhoudsopgave
Beweging in de soa-/aidsbestrijding - Jan van Bergen
   
Behandeling van hiv-infectie - 'state of the ART' - Luc Gelinck
   
Lymfogranuloma Venereum, de stand van zaken - Henry J.C. de Vries
   
'Het soa-consult' - de nieuwe NHG-Standaard - Michou Mastboom
   
Screening op chlamydia - Jan van Bergen
   
Toenemende resistentie bij gonokokken
Nieuwe herziene NVDV-richtlijnen voor behandeling van soa - SOA Commissie/SOA Kernwerkgroep NVDV
   
Huidafwijkingen aan de penis: Erytroplasie van Queyrat en Plaveiselcelcarcinoom - J.W.M. Engelen / V. Sigurdsson
   
Epidemiologie van hiv/aids en soa in 2003 - Marita van de Laar / Eline Op de Coul
   
Toename van soa-consulten bij de huisarts - Jan van Bergen
   
Referaat: Invloed van HAART op seksueel risicogedrag - John B.F. de Wit
   
Resultaten Eerste Monitoronderzoek Amsterdam - Wim Zuilhof / Tobias Dörfler / Harm Hospers
   
Recensie promotieonderzoek: Soa- en hiv-preventie bij mannen die seks hebben met mannen. De beschermende werking van vrees - Antony Oomen
   
Seks en internet - Kees Rietmeijer
   
Minisymposium hiv-sneltest - Daniel van Schaik
   
Voorlichting via communitywebsites - Suzanne Meijer
   
Interview aidsbehandelaar Jan Prins - Matthieu klein Tank
   
Recensie Geen paniek in de polder - Rob Vlasblom
   
Dance4Life - Rob Vlasblom