Sam Gobin - beleidsmedewerker wetenschappelijk onderzoek Soa Aids Nederland

In de strijd tegen aids worden veel nieuwe ideeën getoetst voor preventie: vaccins, microbiciden en PREP (pre-exposure prophylaxis). Onlangs is daar, met veel aandacht, mannenbesnijdenis bijgekomen. De bescherming van besnijdenis zou gevormd worden doordat de huid van de penis harder wordt en met de voorhuid veel targetcellen zijn weggenomen. Een eerste omvangrijke, klinische studie in Zuid-Afrika toont aan dat besneden mannen ongeveer 60% minder kans op een hiv-infectie hebben. Deze bevinding wordt verder onderzocht in nieuwe studies in Kenia en Oeganda, waarvan de resultaten in 2007 verwacht worden. Tegenover deze positieve uitkomsten staan grote belemmeringen, van diverse aard, die het realiseren van besnijdenis als preventiestrategie aanzienlijk bemoeilijken.

Onzekerheden en belemmeringen Het is precair om besnijdenis te gebruiken als een preventiestrategie. Om de conclusie te trekken dat besnijdenis mannen bescherming biedt, is meer onderzoek nodig. Zo zal er onderzocht moeten worden wat de verschillen zijn tussen besnijdenis op jonge leeftijd tegenover besnijdenis op volwassen leeftijd en wat de bescherming is op langere termijn. Besnijdenis is onverantwoord als het niet op een medisch veilige manier kan worden uitgevoerd. In veel door hiv bedreigde landen zijn onvoldoende medische voorzieningen.

Geen bescherming van de partner Als de bescherming van besnijdenis is aangetoond, dient zich bij de toepassing direct een ongelijkheid aan. Er wordt in de discussie voorbij gegaan aan de onveranderde besmettingskans aan de ontvangende kant bij vaginale of anale seks. Voorstanders menen dat bescherming van mannen op den duur ook vrouwen ten goede komt door een langzamere verspreiding.

Andere soa Besnijdenis kan een onterecht gevoel van bescherming geven, omdat de kans op infectie met hiv nog steeds aanwezig is, zeker bij een hoge virale load van de seksuele partner. Ook is de kans op besmetting met een andere soa nog steeds aanwezig. Bovendien kunnen soa als genitale herpes en syfilis de besmettingskans enorm doen toenemen. Zo kunnen de eventueel beschermende effecten van besnijdenis volledig teniet worden gedaan.