Marleen van den Oever, programmamedewerker prostitutie Soa Aids Nederland 

Aan 15 prostituees met heel uiteenlopende achtergronden is gevraagd hoe zij aankijken tegen condooms en hoe zij er in de praktijk mee omgaan. Voor een indruk hiervan kregen zij tien – allen dezelfde – vragen voorgelegd.

onderzoekspopulatie Van de 15 over condoomgebruik geïnterviewde prostituees zijn er drie transgender, twee man en 10 vrouw, in leeftijd variërend van 19 tot 43 jaar. Ze zijn afkomstig uit Nederland, Rusland en Latijns-Amerika, werken achter de ramen of in een club. Sommigen werken drie, anderen al zeven jaar in de prostitutie. Een paar gebruiken regelmatig drugs zoals cocaïne.

vragen: 

1. Gebruik je consequent condooms of heb je klanten waarvan je denkt: ‘dat loopt niet zo’n vaart.’ Hoe doe je dit privé?
2. Wat betekent voor jou consequent condoomgebruik? Bij alle sekstechnieken? Wat is de gebruiksduur van een condoom? 
3. Zijn de wensen van klanten met betrekking tot condoomgebruik de laatste jaren veranderd? Zo ja, wat is er dan anders?
4. Hoe ga je hier zelf mee om? (Ga je hierin mee?). 
5. Hoe en wanneer koop je condooms? Is dit de afgelopen jaren veranderd?
6. Je zit al lang in het vak, hoe collegiaal ben je tegenover beginners?
7. Doe je zelf condooms om bij klanten of laat je dit de klant doen? Hoe deed je dat vroeger? 
8. Als je jezelf een cijfer mag geven in behendigheid, wat scoor je dan? 
9. Vraag voor de club waar een zwembad is: Hoe doe je in het water een condoom om?
10. Wat is volgens jou de soa-top 3?

antwoorden: 

1. Hoewel alle 15 sekswerkers hebben aangegeven dat het belangrijk is om consequent een condoom te gebruiken, zeggen drie van hen dat zij bij een vaste klant, die ze bijna als een soort maatje beschouwen, het wel eens zonder doen. Zij realiseren zich wel dat deze vaste klant ook wel eens seks kan hebben met anderen (zoals hun partner of een andere sekswerker) en dat zij dus risico lopen. Privé bij de vaste partner wordt geen condoom gebruikt, bij wisselende partners veelal wel.
   
2. De meesten (13) zeggen: neuken, pijpen en anale seks, acht zeggen geen beflapje te gebruiken en zijn zich ook niet bewust van het risico dat zij lopen. Drie sekswerkers zoenen met hun klanten en weten niet dat zij ook een soa-risico lopen.
   Zeven jaar geleden was pijpen met condoom een uitzondering voor de meesten van deze groep, dat is nu wel anders.
   Op de vraag of het bekend was dat je na 15 minuten neuken een ander condoom moet omdoen, reageerden de meesten verbaasd. De kunst was natuurlijk om binnen 15 minuten een klant tevreden te stellen.
   
3. Toen bekend werd dat hiv-infectie niet meer alleen onder homomannen voorkwam maar ook binnen het heterocircuit, gingen er geruchten dat sekswerkers verspreiders waren van het virus.
   Op dat moment begonnen bedrijven te adverteren met veilige seks. Toen werd ook consequent condoomgebruik door sekswerkers een belangrijk thema.
   Een groot deel van de klanten associeert hiv-infectie niet met soa; voor hiv kun je behandeld worden. De vraag naar onveilige seks neemt de laatste jaren weer toe. Dit heeft volgens de sekswerkers ook te maken met toetreding tot de Europese Unie van een aantal landen, waar condoomgebruik minder bekend en gebruikelijk is.
   De klanten kunnen dus bij deze groep sekswerkers zonder condoom neuken en dat wordt ook verwacht van andere sekswerkers. Er is echter ook een groep klanten die er zich bewust van zijn dat veilig werken met condoom bij de business hoort.
4. De meesten zeggen dat zijzelf qua condoomgebruik assertiever zijn geworden. Ze vinden hun gezondheid heel belangrijk en hebben een hekel aan klanten die zonder condoom willen. (Eén geeft aan dat zij soa heeft overgedragen aan de vaste partner en dat toen de maat vol was).
   
5. Vroeger werden condooms gratis verstrekt via het privé-huis/bordeel. Bij de ramen zorgen de sekswerkers zelf voor condooms, (of via het kamerverhuurbedrijf).
   Nu kopen ze in een privé-huis vaak gezamenlijk in via internet, vaak standaard-condooms. Willen zij aparte dingen zoals funcondooms, dan worden die individueel aangeschaft.
6. Algemene reactie was: ik zie niet wat anderen in hun kamer doen, maar als ik bij een trio zie of hoor dat iemand hier moeite mee heeft, dan wil ik wel helpen.
7. De meeste prostituees willen zelf het condoom omdoen. Dit is niet anders dan vroeger. De reden hiervoor is dat ze condoomgebruik dan in eigen hand houden, de controle hierover hebben en ook meteen glijmiddel kunnen aanbrengen. Voor sommigen maakt dat niet uit.
8. Cijfers variëren van een 7 tot een 10!
9. De meesten hebben hier geen ervaring mee, gewoonweg omdat er geen (zwem)bad aanwezig is. Ze dachten wel dat het heel moeilijk zou zijn. Drie van hen hebben hier wel ervaring mee en zeggen dat dit bijna niet lukt, wat heel jammer is want het is een prettige manier van werken.
10. 1. Hiv-infectie/aids
    2. Hepatitis
    3. Chlamydia