|
|||
 |
Vrouwencondoom: hét preventiemiddel van de toekomst Lucie van Mens - coördinator UAFC Joint Programme
 Wereldwijd doet meer dan de helft van de nieuwe infecties met hiv zich voor onder vrouwen en in zuidelijk Afrika is dat zelfs tweederde. Veel vrouwen die geen toegang hebben tot anticonceptiemiddelen en ongewenst zwanger zijn, zijn genoodzaakt abortus te laten verrichten. In veel landen is abortus illegaal en brengt het grote gezondheidsrisico’s met zich mee. De hoge moeder-sterfte in veel Afrikaanse landen heeft een directe relatie met onveilige abortus. Gemakkelijke toegang tot het vrouwencondoom kan voor vele vrouwen een uitkomst bieden, omdat zij daarmee een betere controle krijgen over hun seksuele gezondheid. Maar er moet een aantal barrières worden genomen, voordat vrouwencondooms breed verkrijgbaar en betaalbaar zijn. meer variatie en keuze Het aanbod van mannencondooms kenmerkt zich door een grote variëteit. Ze zijn er in large, medium, small, met of zonder glijmiddel, glad of geribbeld, met of zonder smaak en geur. De variëteit is nodig omdat mannen uiteenlopend geschapen zijn. Dankzij kleur en smaak is het condoom ook aantrekkelijker geworden. Het aanbod van vrouwencondooms is stiefmoederlijk bedeeld. Als ze al liggen in de schappen van de drogist, beperkt het aanbod zich tot één soort. En als dit condoom niet prettig zit, of moeilijk in te brengen is, dan is er geen alternatief. Niet alleen in Nederland, maar ook in de meeste andere landen is uitsluitend de FC2 op de markt, het condoom met de twee ringen dat in Nederland wordt verkocht als Femidom. In de afgelopen jaren zijn er andere typen vrouwencondooms ontwikkeld. Een voorbeeld daarvan is het Reddy condoom, gemaakt van latex met een ring aan de buitenkant en een spons van binnen. Het ontwerp, dat erop is gericht het seksuele plezier te verhogen, valt bij de ene gebruiker zeer in de smaak maar bij de ander niet. Maar ook met dit tweede condoom blijft de keuze beperkt. Investering in productverbetering van bestaande en ontwikkeling van nieuwe typen vrouwencondooms is noodzakelijk om tot een gevarieerder aanbod te komen zodat gebruikers kunnen kiezen voor het vrouwencondoom dat het beste past. lagere prijs In vergelijking met het mannencondoom is het vrouwencondoom duur, de inkoopprijs is tot twintig maal hoger. Omdat het vrouwencondoom groter is, is er meer materiaal voor nodig. Daarnaast bestaat het uit meer componenten, zoals de ringen of een sponsje, waardoor het productieproces wat bewerkelijker is. Dit heeft invloed op de prijs. De hogere prijs wordt vooral veroorzaakt door gebrek aan concurrentie. Hoewel er de laatste jaren enkele nieuwe spelers op de markt zijn, wordt het aanbod gedomineerd door de Female Health Company (FHC) die de FC2 produceert. FHC laat de marketing van de FC2 grotendeels over aan de Support, een Foundation die is opgericht en volledig wordt gefinancierd door FHC. Support levert technische assistentie en training ter ontwikkeling en uitvoering van vrouwencondoomprogramma’s. In deze programma’s wordt alleen getraind op gebruik van FC2 en communicatie over nieuwe typen vrouwencondooms wordt zorgvuldig vermeden of is uitsluitend negatief. De dominante positie van FHC wordt versterkt door het internationale systeem van kwaliteitsbewaking van (vrouwen)condooms. UNFPA (VN-Bevolkingsfonds) is een van de grootste inkopers van condooms voor de publieke sector in ontwikkelingslanden, tot nu toe de grootste markt voor vrouwencondooms. UNFPA koopt alleen condooms die door de WHO zijn goedgekeurd. Op dit moment heeft alleen het condoom van FHC een kwaliteitsmerk van de WHO. Het kwalificatieproces is kostbaar en heeft bij de WHO geen hoge prioriteit. Investering in het WHO-kwalificatieproces is noodzakelijk, zodat meer vrouwencondooms het door UNFPA vereiste kwaliteitsstempel krijgen, er meer concurrentie onstaat en de prijzen omlaag gaan. betere programmering Grootschalig en consistent gebruik van vrouwencondooms valt of staat bij goede programmering. Het is daarbij onvoldoende om af en toe uitdeelacties te organiseren. Een van de voorwaarden voor consistent gebruik is dat het vrouwcondoom op alle momenten gemakkelijk verkrijgbaar is. Het Universal Access to Female Condom (UAFC) Joint Programme is een millenniumakkoord tussen Oxfam Novib, World Population Foundation, i+solutions, het Ministerie van Buitenlandse Zaken en onder andere social marketing organisaties in Nigeria en Kameroen. UAFC werkt in voornoemde Afrikaanse landen aan betere toegang tot vrouwencondooms. Een klein deel van de vrouwencondooms wordt gratis verstrekt via bijvoorbeeld klinieken voor gezinsplanning en community based activiteiten, maar de nadruk ligt op de verkoop, omdat dit een betere garantie geeft dat de condooms inderdaad worden gebruikt. Sinds het derde kwartaal van 2009 zijn in Nigeria en Kameroen vrouwencondooms te koop bij duizenden verkooppunten zoals drogisterijen, apotheken en bijvoorbeeld ook kapsalons. De prijs voor de condooms is laag want ze zijn zwaar gesubsidieerd en daarmee toegankelijk voor het grootste deel van de bevolking. Om het vrouwencondoom onder de aandacht te krijgen zijn massamediale campagnes georganiseerd. Daarnaast zijn er in Nigeria en Kameroen honderden voorlichters getraind die persoonlijke voorlichting geven over seksualiteit, de anatomie van het vrouwelijke lichaam en over bijvoorbeeld het inbrengen van het vrouwencondoom. Naar het voorbeeld van Zimbabwe – waar al langer ervaring bestaat met grootschalige programmering van vrouwencondooms – zijn ook kapsters actief in de voorlichting. Vrouwen brengen relatief veel tijd door in de kapsalons, die een goede setting bieden om te praten over intieme onderwerpen zoals relaties en seks. De programma’s in Nigeria en Kameroen zijn gericht op alle vrouwen in de leeftijd van 15 tot ongeveer 50 jaar en niet op speciale doelgroepen. Ook vrouwen die monogaam zijn hebben in deze Afrikaanse landen, via hun niet monogame man, een verhoogd risico op hiv. Het vrouwencondoom wordt vooral gepositioneerd als een anticonceptiemiddel, omdat het gebruik daarvan gemakkelijker wordt geaccepteerd dan een hiv-preventiemiddel. Hoewel het nog te vroeg is om de aanpak van UAFC Joint Programme te beoordelen zijn de eerste uitkomsten positief. Na de eerste activiteiten in Nigeria in juli 2009 en Kameroen eind november 2009, zijn er in beide landen al enkele honderdduizenden vrouwencondooms verkocht. In de komende periode moet duidelijk worden of de vraag naar het vrouwencondoom structureel wordt. investeren is noodzakelijk Het vrouwencondoom kan een belangrijke bijdrage gaan leveren aan de preventie van hiv en ongewenste zwangerschap. Voor het zover is, zal er serieus moeten worden geïnvesteerd in publiekprivate samenwerking met als doel meer soorten vrouwencondooms te ontwikkelen, bestaande producten te verbeteren en het proces van WHO-kwalificatie te bespoedigen. Grootschalig gebruik moet ook worden bevorderd door goede programmering waarbij voorlichting over verschillende typen vrouwencondooms gepaard gaat met het opzetten van fijnmazige distributie en verkoopkanalen. top |
||
 |
|
