Jan van Bergen

In dit nummer vindt u informatie over de acute hiv-infectie (artikel Steingrover en Prins). Opsporen van acute hiv-infecties is van belang voor de cliënt zelf en voor diens partners. Gezondheidswinst is mogelijk te halen met behandeling tijdens de acute fase, al is verder gerandomiseerd onderzoek zeker nog noodzakelijk.1 Het volksgezondheids-belang bij vroege detectie is evident: door de zeer hoge virusconcentratie zijn acute hiv-
infecties verantwoordelijk voor het merendeel van de overgedragen infecties.

Zo eenduidig de theorie, zo lastig de praktijk. Symptomen zijn veelal aspecifiek. De huisarts ziet dagelijks talloze mensen met klachten als koorts en moeheid die niets met een hiv-infectie van doen hebben. Praten over seksuele risico’s is helaas nog geen standaard huisartsgeneeskunde. En als er bij het opnemen van de seksuele anamnese reden tot testen is, dan kan een gewone hiv-antistoffen-test bij een acute infectie ook nog eens negatief uitvallen vanwege de window-fase.

Onlangs is hierover een interessante studie gepubliceerd.² Gedurende één jaar werden alle personen die een gewone hiv-antistoffen-test kregen tevens op het virus zelf getest met amplificatietesten (hiv-RNA-bepalingen). Van de 109.250 bepalingen bleken er 606 hiv-positieve personen te betreffen; van hen werden 583 vastgesteld via de ‘gewone’ hiv-antistoffen-test. Hiervan werden er 107 ingeschat als zijnde recente infecties (op basis van specifieke immuno-assays). Drieëntwintig infecties werden echter uitsluitend vastgesteld door het testen op virus zelf (hiv–RNA).

Door intensieve preventiemaatregelen onder de personen met een acute hiv-infectie werd een hoogrisico-blootstelling aan 48 sekspartners en één foetus voorkomen. Door uitgebreid contact-onderzoek werden diverse personen met nog niet eerder gedetecteerde hiv-infecties opgespoord. Enkele personen die werden genoemd als mogelijke bron, bleken ook bij andere infecties betrokken, hetgeen het belang van seksuele netwerken onderschrijft (zie ook het artikel van Appels in dit nummer).
Dit betekent echter geenszins dat nu standaard met de dure hiv–RNA-testen gewerkt zou moeten worden. In bovenstaande studie werden door pooling de kosten nog enigszins gedrukt. Een studie onder bloedtransfusiediensten enige jaren geleden becijferde de kosten per gevonden infectie door het toevoegen van amplicatie-testen op 2 miljoen dollar per gevonden infectie.³ Naast de enorme kosten is er ook het probleem van foutpositieve hiv-RNA-uitslagen.

Wat acute hiv-infecties betreft, belangrijk voor de praktijk is het werken met ‘vooraf’-kansen op basis van risicoschatttingen. Vooraf-kansen op soa-poliklinieken zijn natuurlijk aanzienlijk hoger: in de studie van Pilcher werd tweederde van de acute hiv-infecties gevonden onder personen die werden getest op soa-poli’s (slechts éénderde van alle geteste personen). Voor risicoschattingen is praten over seks en seksuele geaardheid een must. En dat geldt ook voor de huisartspraktijk: praten over seks hoort er ‘gewoon’ bij!

Referenties

1. Madec Y, et al. Undetectable viremia without ART in patients with HIV seroconversion : an uncommon phenomenon? Clin Infect Dis 2005; 40: 1350-4. (en Editorial).
2. Pilcher CD, et al. Detection of acute infections during HIV testing in North Carolina. N Engl J Med 2005; 352; 1873-83.
3. Goodman JL. The safety and availability of blood and tissues - progress and challenges. N Engl J Med 2004; 351; 8: 819-21.