Rob Vlasblom - eindredacteur Soa Aids Magazine

Menig artikel eindigt met de constatering dat verder onderzoek nodig is. Betekent dat enig, of nog veel, zijn we al op de goede weg? Waarom blijven de echte successen uit? In dit nummer is de toonzetting zowel majeur als mineur, optimisme gepaard aan scepsis.
In het verslag van het AIDS Vaccine Congres klinkt duidelijk optimisme door, maar ook het besef dat een bij mensen effectief vaccin tegen hiv nog achter de horizon ligt, zoals ook congresvoorzitter Joep Lange benadrukt. Van de bijna 30 klinische studies naar zo’n vaccin verwacht Lange weinig, uitgezonderd misschien een onderzoek waarbij het adenovirus wordt gecombineerd met het DNA-vaccin. Lange relativeert een mogelijk succes al bij voorbaat met de opmerking dat we hiermee de oorlog niet winnen. Op korte termijn valt een preventief vaccin zeker niet te verwachten, misschien wel een therapeutisch vaccin. Dat is dan voor mensen met hiv, die hierdoor misschien niet alleen langer, maar ook gezonder en zonder medicijnen kunnen leven. De auteurs vragen zich af of we met de schat aan kennis die we nu hebben op de goede weg zitten, of dat we zelfs maar weten wat de goede weg precies is.

Ook op het wereldaidscongres in Toronto goed nieuws van het onderzoeksfront: belangrijke bescherming tegen hiv-overdracht bij besneden mannen. Maar er zijn veel haken en ogen. In veel door hiv bedreigde landen zijn onvoldoende veilige medische voorzieningen en besnijdenis geeft geen directe bescherming aan de partner. Minder scepsis bestaat er tegenover de zogenoemde microbiciden, vaginaal in te brengen middelen die overdracht van hiv kunnen tegengaan. Wordt 2007 het jaar van de microbiciden? Kunnen vrouwen daarmee het heft in handen nemen bij de preventie van hiv?
Veel hangt af van het politieke klimaat in de betrokken landen. Dat is vaak bar, zoals blijkt uit het verslag van het congresonderdeel over ‘genderongelijkheid’, de moeite die vrouwen en meisjes hebben om voor zichzelf op te komen bij de strijd tegen hiv/ aids. Behoudzucht van invloedrijke politici is een groot obstakel bij het uitvoeren van wat onderzoek heeft opgeleverd aan op zichzelf succesvolle preventiestrategieën.

Maar ook: bij alle somberte over remmende politici komt af en toe een verrassend geluid uit landen waar we dat niet verwachten. Zo is in Hanoi(!) een methodiek ontwikkeld om onverbloemd en expliciet jongeren voor te lichten over het wel en wee (gezondheidsrisico’s) van seksualiteit. Jongeren worden daarbij ook volop en serieus betrokken. Het in dit nummer beschreven Vietnamese lespakket van World Population Foundation blijkt ook in verschillende andere landen met zeer uiteenlopende culturen bruikbaar, ondanks taboes op seksuele openheid. Zo wordt het met goede resultaten uitgeprobeerd in landen als Zuid-Afrika, Oeganda, Indonesië, Kenia en Thailand. Een kwestie van politiek realisme dat hoop biedt.